Cấu trúc rẽ nhánh (if/else)

Cấu trúc rẽ nhánh cho phép chương trình thực thi các đoạn code khác nhau tùy theo điều kiện. Trong C++, điều kiện được đặt trong dấu ngoặc đơn () và khối lệnh được xác định bằng dấu ngoặc nhọn {}.

if cơ bản

#include <iostream>

int main() {
    int age = 20;

    if (age >= 18) {
        std::cout << "Da du tuoi truong thanh" << std::endl;
    }

    return 0;
}

⚠️ Lưu ý: điều kiện luôn phải nằm trong dấu ngoặc đơn (), đây là phần bắt buộc của cú pháp if.

if / else

int age = 15;

if (age >= 18) {
    std::cout << "Da du tuoi" << std::endl;
} else {
    std::cout << "Chua du tuoi" << std::endl;
}

if / else if / else

int score = 75;

if (score >= 90) {
    std::cout << "A" << std::endl;
} else if (score >= 80) {
    std::cout << "B" << std::endl;
} else if (score >= 70) {
    std::cout << "C" << std::endl;
} else {
    std::cout << "F" << std::endl;
}

Khối lệnh một dòng (không cần {})

Nếu chỉ có một câu lệnh sau if, dấu {} có thể bỏ qua - nhưng đây là nguồn gốc của nhiều lỗi khó phát hiện, nên hạn chế dùng:

if (age >= 18)
    std::cout << "Da du tuoi" << std::endl; // Chỉ dòng này thuộc if

std::cout << "Dong nay LUON chay" << std::endl; // Không thuộc if, dù trông giống thụt lề đúng

Thụt lề trong C++ chỉ mang tính hình thức để code dễ đọc - trình biên dịch dựa vào {} (hoặc dấu ; kết thúc câu lệnh đơn) để xác định khối lệnh, không dựa vào thụt lề.

Toán tử điều kiện ba ngôi (Ternary Operator)

Cho phép viết một biểu thức if/else ngắn gọn trên một dòng:

int age = 20;
std::string status = (age >= 18) ? "Nguoi lon" : "Tre em";
std::cout << status << std::endl; // Nguoi lon

Lồng nhau (Nested if)

int age = 25;
bool has_license = true;

if (age >= 18) {
    if (has_license) {
        std::cout << "Duoc phep lai xe" << std::endl;
    } else {
        std::cout << "Can co bang lai" << std::endl;
    }
} else {
    std::cout << "Chua du tuoi lai xe" << std::endl;
}

Tổng kết

• Điều kiện phải đặt trong (), khối lệnh nằm trong {}
• Nên luôn dùng {} dù chỉ có một câu lệnh, để tránh lỗi khi thêm dòng code sau này
• Toán tử ba ngôi cond ? a : b cho phép viết if/else ngắn gọn trên một dòng