Logic và suy luận
Đây là dạng bài nhiều thứ hai trong đề Tin học trẻ Bảng M1, M2 (khoảng 10% số câu trong 33 đề thật năm 2025-2026). Đề cho vài câu nói hoặc vài điều kiện, rồi hỏi ai làm việc gì, ai nói thật, ai ngồi ở đâu. Không cần tính toán nhiều, chỉ cần ghi chép gọn gàng và thử từng trường hợp cho tới khi chỉ còn một khả năng.
Dạng 1. Bảng suy luận
Phần tiêu đề “Dạng 1. Bảng suy luận”Ba bạn Lan, Mai, Hoa mỗi bạn thích một việc khác nhau: vẽ, hát, múa. Lan không thích hát. Mai không thích hát cũng không thích múa. Mỗi bạn thích việc gì?
Kẻ một bảng: mỗi hàng là một bạn, mỗi cột là một việc. Điều kiện nào loại được ô nào thì đánh dấu ✗, ô chắc chắn đúng thì đánh dấu ✓.
| Vẽ | Hát | Múa | |
|---|---|---|---|
| Lan | ✗ | ✗ | ✓ |
| Mai | ✓ | ✗ | ✗ |
| Hoa | ✗ | ✓ | ✗ |
- Hàng Mai bị gạch hát và múa, nên Mai thích vẽ. Cột vẽ của Lan và Hoa gạch luôn.
- Hàng Lan đã gạch vẽ và hát, nên Lan thích múa.
- Còn lại Hoa thích hát.
Lưu ý: mỗi hàng và mỗi cột có đúng một ô ✓. Khi một hàng (hoặc một cột) chỉ còn một ô chưa gạch, ô đó chắc chắn là ✓.
Dạng 2. Ai nói thật, ai nói dối
Phần tiêu đề “Dạng 2. Ai nói thật, ai nói dối”Hộp bánh bị ăn vụng. Tí nói: “Tèo ăn”. Tèo nói: “Tí nói sai”. Tủn nói: “Không phải tôi”. Biết chỉ một bạn nói thật. Ai ăn bánh?
Cách chắc chắn: thử lần lượt từng bạn là người ăn, đếm xem có bao nhiêu câu đúng.
| Nếu người ăn là | Tí nói “Tèo ăn” | Tèo nói “Tí nói sai” | Tủn nói “Không phải tôi” | Số câu đúng |
|---|---|---|---|---|
| Tí | sai | đúng | đúng | 2 |
| Tèo | đúng | sai | đúng | 2 |
| Tủn | sai | đúng | sai | 1 |
Chỉ trường hợp Tủn ăn là có đúng 1 câu đúng. Người ăn bánh là Tủn.
Mẹo: câu của Tí và câu của Tèo trái ngược nhau, nên luôn có đúng một trong hai câu đúng. Đã đủ một câu đúng, vậy Tủn nói dối, tức Tủn ăn bánh. Tìm cặp câu trái ngược giúp giải nhanh hơn nhiều.
Dạng 3. Hiệp sĩ và kẻ nói dối
Phần tiêu đề “Dạng 3. Hiệp sĩ và kẻ nói dối”Trên đảo, hiệp sĩ luôn nói thật, kẻ nói dối luôn nói sai. A nói: “B là kẻ nói dối”. B nói: “A và tôi cùng một loại”. Mỗi người là ai?
Giả sử một người là hiệp sĩ rồi suy ra tiếp, nếu gặp điều vô lý thì giả sử sai.
- Giả sử B là hiệp sĩ. Câu của A sai, nên A là kẻ nói dối. Lúc đó A và B khác loại, câu của B sai, mà B là hiệp sĩ: vô lý.
- Vậy B là kẻ nói dối. Câu của A đúng, nên A là hiệp sĩ. Kiểm tra: A và B khác loại, câu của B sai, đúng với B là kẻ nói dối.
A là hiệp sĩ, B là kẻ nói dối.
Lưu ý: không ai trên đảo nói được câu “Tôi là kẻ nói dối” (hiệp sĩ nói vậy là sai, kẻ nói dối nói vậy lại là đúng). Còn câu “Tôi là hiệp sĩ” thì ai cũng nói được, nên câu đó không cho biết gì.
Dạng 4. Xếp chỗ theo điều kiện
Phần tiêu đề “Dạng 4. Xếp chỗ theo điều kiện”Bốn bạn Minh, Nga, Oanh, Phú ngồi bốn ghế số 1, 2, 3, 4 xếp thành hàng. Nga ngồi ghế 1. Phú ngồi ngay bên phải Minh (ghế số lớn hơn 1). Oanh không ngồi cạnh Nga. Ai ngồi ghế nào?
Bắt đầu từ điều kiện chắc chắn nhất, rồi thử các khả năng còn lại:
- Nga ngồi ghế 1, nên Oanh không ngồi ghế 2. Oanh ngồi ghế 3 hoặc ghế 4.
- Nếu Oanh ngồi ghế 3: Minh và Phú ngồi ghế 2 và 4, không cạnh nhau, sai.
- Vậy Oanh ngồi ghế 4, Minh ghế 2, Phú ghế 3.
Dạng 5. Đoán mật khẩu từ gợi ý
Phần tiêu đề “Dạng 5. Đoán mật khẩu từ gợi ý”Mật khẩu gồm 2 chữ số khác nhau. Mỗi lần nhập sai, máy cho một gợi ý:
| Nhập | Gợi ý |
|---|---|
| 12 | một chữ số đúng và đúng chỗ |
| 34 | không có chữ số nào đúng |
| 25 | một chữ số đúng nhưng sai chỗ |
| 67 | một chữ số đúng nhưng sai chỗ |
Bước 1. Lần nhập 25: hoặc chữ số 2 có trong mật khẩu ở vị trí thứ hai, hoặc chữ số 5 ở vị trí thứ nhất.
Bước 2. Lần nhập 12: hoặc chữ số 1 đứng đầu, hoặc chữ số 2 đứng thứ hai. Nếu 1 đứng đầu thì 5 không đứng đầu được, 2 cũng không có, trái với bước 1. Vậy 2 đứng thứ hai, và 1, 5 không có trong mật khẩu.
Bước 3. Lần nhập 67: vị trí thứ hai đã là 2, nên 6 không thể “sai chỗ” sang vị trí thứ hai. Vậy 7 có trong mật khẩu, ở vị trí thứ nhất.
Mật khẩu là 72. Kiểm tra lại cả bốn gợi ý đều khớp.
Dạng 6. Giải đấu vòng tròn
Phần tiêu đề “Dạng 6. Giải đấu vòng tròn”Bốn đội thi đấu vòng tròn: mỗi đội gặp mỗi đội khác đúng một trận. Có bao nhiêu trận?
Mỗi đội đấu 3 trận, bốn đội là 4 × 3 = 12 lượt đấu. Nhưng mỗi trận có hai đội tham gia, nên đã được đếm hai lần: số trận là 12 : 2 = 6.
Nếu không có trận hòa thì mỗi trận có đúng một đội thắng, nên tổng số trận thắng của các đội bằng số trận. Từ đó có thể tìm số trận thắng của một đội khi biết các đội còn lại.
Luyện tập
Phần tiêu đề “Luyện tập”Gồm 23 bài, chia thành 5 nhóm từ dễ đến khó. Nhãn M1 là mức đề tiểu học, M2 là mức đề THCS. Mỗi bài có đáp số để các bạn tự kiểm tra sau khi làm.
Nhóm 1. Bảng suy luận
Phần tiêu đề “Nhóm 1. Bảng suy luận”Bài 1. Ba môn thể thao (M1)
Phần tiêu đề “Bài 1. Ba môn thể thao (M1)”Ba bạn Nam, Huy, Quân mỗi bạn giỏi một môn khác nhau: bóng rổ, đá cầu, bơi lội. Nam không giỏi bóng rổ. Huy không giỏi bóng rổ và cũng không giỏi bơi lội. Nam giỏi môn gì?
Bài 2. Tuổi của bốn bạn (M1)
Phần tiêu đề “Bài 2. Tuổi của bốn bạn (M1)”Bốn bạn An, Bình, Chi, Dũng có số tuổi khác nhau là 8, 9, 10, 11. An lớn tuổi hơn Bình. Bình lớn tuổi hơn Dũng. Chi nhỏ tuổi nhất. Bình bao nhiêu tuổi?
Bài 3. Con vật và tầng nhà (M2)
Phần tiêu đề “Bài 3. Con vật và tầng nhà (M2)”Ba bạn An, Bình, Cường ở ba tầng 1, 2, 3 của một tòa nhà, mỗi bạn nuôi một con vật khác nhau: mèo, chó, cá. Biết rằng: bạn nuôi mèo ở tầng 1; An ở tầng 3; Bình không nuôi chó; Cường không ở tầng 1; bạn nuôi cá ở ngay dưới tầng của An. Ai nuôi chó?
Bài 4. Lịch câu lạc bộ (M2)
Phần tiêu đề “Bài 4. Lịch câu lạc bộ (M2)”Năm bạn An, Bình, Chi, Dũng, Lan đến câu lạc bộ vào năm ngày khác nhau từ Thứ Hai đến Thứ Sáu. An đến sớm hơn Bình trong tuần. Chi đến vào Thứ Tư. Dũng đến vào ngày ngay sau ngày của Bình. Lan không đến vào Thứ Hai. Ai đến vào Thứ Ba?
Bài 5. Thứ tự về đích (M2)
Phần tiêu đề “Bài 5. Thứ tự về đích (M2)”Bốn bạn A, B, C, D chạy thi, không ai về cùng lúc. A không về nhất và cũng không về cuối. B về ngay sau C. D về trước A. Viết thứ tự về đích từ người nhất đến người cuối, cách nhau bởi dấu phẩy.
Nhóm 2. Ai nói thật, ai nói dối
Phần tiêu đề “Nhóm 2. Ai nói thật, ai nói dối”Bài 6. Ô cửa kính vỡ (M1)
Phần tiêu đề “Bài 6. Ô cửa kính vỡ (M1)”Ô cửa kính lớp học bị vỡ, một trong ba bạn An, Bình, Cường đã làm vỡ. An nói: “Bình làm vỡ”. Bình nói: “Không phải tôi”. Cường nói: “Không phải tôi”. Biết chỉ có một bạn nói thật. Ai làm vỡ kính?
Bài 7. Chậu hoa của bà (M1)
Phần tiêu đề “Bài 7. Chậu hoa của bà (M1)”Một trong bốn bạn An, Bình, Chi, Dũng làm vỡ chậu hoa. An nói: “Không phải tôi”. Bình nói: “Là Chi”. Chi nói: “Là Dũng”. Dũng nói: “Chi nói sai”. Biết chỉ có một bạn nói dối. Ai làm vỡ chậu hoa?
Bài 8. Ba người dự đoán (M2)
Phần tiêu đề “Bài 8. Ba người dự đoán (M2)”Bốn đội A, B, C, D thi đấu, xếp hạng từ nhất đến tư, không có hai đội cùng hạng. Trước giải, ba người dự đoán. Xuân: “A nhất, B nhì”. Yến: “C nhất, D tư”. Dương: “B ba, D nhì”. Sau giải, mỗi người đoán đúng đúng một nửa. Viết thứ tự các đội từ hạng nhất đến hạng tư, cách nhau bởi dấu phẩy.
Bài 9. Ai nói dối (M2)
Phần tiêu đề “Bài 9. Ai nói dối (M2)”An nói: “Bình nói dối”. Bình nói: “Chi nói dối”. Chi nói: “An và Bình đều nói dối”. Mỗi bạn hoặc nói thật hoặc nói dối. Những bạn nào nói thật? (Nếu có nhiều bạn, viết tên cách nhau bởi dấu phẩy.)
Bài 10. Đếm kẹo (M1)
Phần tiêu đề “Bài 10. Đếm kẹo (M1)”Ba bạn đoán số kẹo trong hộp. An: “Có nhiều hơn 10 cái”. Bình: “Có nhiều hơn 12 cái”. Chi: “Có nhiều hơn 11 cái”. Biết hộp có ít nhất một cái kẹo và chỉ một bạn đoán đúng. Hộp có bao nhiêu cái kẹo?
Nhóm 3. Hiệp sĩ và kẻ nói dối
Phần tiêu đề “Nhóm 3. Hiệp sĩ và kẻ nói dối”Bài 11. Cả hai chúng tôi (M1)
Phần tiêu đề “Bài 11. Cả hai chúng tôi (M1)”Trên đảo có hiệp sĩ (luôn nói thật) và kẻ nói dối (luôn nói sai). A nói: “Cả hai chúng tôi (A và B) đều là kẻ nói dối”. B là HIỆP SĨ hay KẺ NÓI DỐI?
Bài 12. Ít nhất một người (M1)
Phần tiêu đề “Bài 12. Ít nhất một người (M1)”Trên đảo hiệp sĩ và kẻ nói dối, A nói: “Trong hai chúng tôi (A và B) có ít nhất một kẻ nói dối”. B là HIỆP SĨ hay KẺ NÓI DỐI?
Bài 13. Năm người xếp hàng (M2)
Phần tiêu đề “Bài 13. Năm người xếp hàng (M2)”Năm người trên đảo hiệp sĩ và kẻ nói dối đứng thành hàng, đánh số 1 đến 5 từ đầu hàng. Người 1, 2, 3, 4 mỗi người đều nói: “Người đứng ngay sau tôi là kẻ nói dối”. Người 5 nói: “Người số 2 và tôi cùng một loại”. Trong hàng có bao nhiêu hiệp sĩ?
Bài 14. Mười người trong phòng (M2)
Phần tiêu đề “Bài 14. Mười người trong phòng (M2)”Trong phòng có 10 người, mỗi người là hiệp sĩ hoặc kẻ nói dối. Người thứ nhất nói: “Trong phòng có đúng 1 kẻ nói dối”. Người thứ hai nói: “Trong phòng có đúng 2 kẻ nói dối”. Cứ thế đến người thứ mười nói: “Trong phòng có đúng 10 kẻ nói dối”. Người thứ mấy là hiệp sĩ?
Bài 15. Bàn tròn sáu người (M1)
Phần tiêu đề “Bài 15. Bàn tròn sáu người (M1)”Sáu người trên đảo hiệp sĩ và kẻ nói dối ngồi quanh một bàn tròn. Ai cũng nói: “Người ngồi bên phải tôi là kẻ nói dối”. Có bao nhiêu hiệp sĩ?
Nhóm 4. Xếp chỗ theo điều kiện
Phần tiêu đề “Nhóm 4. Xếp chỗ theo điều kiện”Bài 16. Bốn ghế xem phim (M1)
Phần tiêu đề “Bài 16. Bốn ghế xem phim (M1)”Bốn bạn An, Bình, Chi, Dũng ngồi bốn ghế số 1, 2, 3, 4 xếp thành hàng. An ngồi ngay bên phải Bình (ghế số lớn hơn ghế của Bình 1). Chi không ngồi cạnh Bình. Dũng ngồi cạnh An. Ai ngồi ghế số 4?
Bài 17. Năm chú ếch hợp xướng (M2)
Phần tiêu đề “Bài 17. Năm chú ếch hợp xướng (M2)”Năm chú ếch A, B, C, D, E ngồi năm ghế số 1 đến 5 xếp thành hàng. A và B ngồi cạnh nhau. A và C đều không ngồi ở hai đầu hàng. Số ghế của D lớn hơn số ghế của E đúng 2. E không ngồi ghế số 1. Viết tên các chú ếch từ ghế 1 đến ghế 5, cách nhau bởi dấu phẩy.
Bài 18. Bao nhiêu cách ngồi (M2)
Phần tiêu đề “Bài 18. Bao nhiêu cách ngồi (M2)”Năm bạn An, Bình, Chi, Dũng, Hà ngồi năm ghế xếp thành hàng. An và Bình phải ngồi cạnh nhau. Chi không ngồi ở hai đầu hàng. Có bao nhiêu cách xếp chỗ?
Bài 19. Ba nhà du hành (M1)
Phần tiêu đề “Bài 19. Ba nhà du hành (M1)”Ba nhà du hành Leo, Max, Sam lên ba tên lửa số 1, 2, 3, mỗi người một tên lửa. Leo không lên tên lửa số 1. Max lên tên lửa có số lớn hơn số tên lửa của Leo. Sam không lên tên lửa số 3. Ai lên tên lửa số 1?
Nhóm 5. Mật khẩu và giải đấu
Phần tiêu đề “Nhóm 5. Mật khẩu và giải đấu”Bài 20. Mật khẩu ba chữ số (M2)
Phần tiêu đề “Bài 20. Mật khẩu ba chữ số (M2)”Mật khẩu gồm 3 chữ số khác nhau (có thể bắt đầu bằng 0). Năm lần nhập sai cho các gợi ý:
| Nhập | Gợi ý |
|---|---|
| 682 | một chữ số đúng và đúng chỗ |
| 614 | một chữ số đúng nhưng sai chỗ |
| 206 | hai chữ số đúng nhưng sai chỗ |
| 738 | không có chữ số nào đúng |
| 780 | một chữ số đúng nhưng sai chỗ |
Mật khẩu là gì?
Bài 21. Giải cờ vòng tròn (M2)
Phần tiêu đề “Bài 21. Giải cờ vòng tròn (M2)”Năm bạn An, Bình, Chi, Dũng, Giang đấu cờ vòng tròn: mỗi bạn đấu với mỗi bạn khác đúng một ván, không có ván hòa. An thắng 3 ván, Bình thắng 3 ván, Chi thắng 2 ván, Dũng thắng 1 ván. Giang thắng bao nhiêu ván?
Bài 22. Bóng bàn thắng ở lại (M2)
Phần tiêu đề “Bài 22. Bóng bàn thắng ở lại (M2)”Tuấn, Mai, Nam chơi bóng bàn theo luật “thắng ở lại”: mỗi ván hai người chơi, người thứ ba ngồi chờ; người thua ván nào thì ván sau ngồi chờ, người chờ vào thay. Cuối buổi, Tuấn chơi 10 ván, Mai chơi 15 ván, Nam chơi 17 ván. Có tất cả bao nhiêu ván?
Bài 23. Ai thua ván thứ hai (M2)
Phần tiêu đề “Bài 23. Ai thua ván thứ hai (M2)”Vẫn buổi chơi bóng bàn ở bài 22 (Tuấn 10 ván, Mai 15 ván, Nam 17 ván). Ai thua ván thứ hai? Trả lời Tuấn, Mai hoặc Nam.
© 2026 Bumbii Academy. Toàn bộ nội dung thuộc bản quyền của Bumbii Academy, nghiêm cấm sao chép dưới mọi hình thức khi chưa được cho phép.