UnboundLocalError - Biến toàn cục bỗng không tồn tại?

Hiện tượng lạ

count = 0

def increment():
    print(count)  # Đọc biến toàn cục
    count += 1    # UnboundLocalError! ❌

increment()

Error: UnboundLocalError: local variable 'count' referenced before assignment

What the Python?! Tại sao dòng đầu đọc được count nhưng dòng sau lại lỗi?! 😱

Giải thích

Python xác định scope LÚC COMPILE

count = 0

def increment():
    print(count)  # Python thấy dòng dưới có 'count ='
    count += 1    # → Coi count là LOCAL variable
    # → Nhưng chưa được assign → UnboundLocalError

Python scan toàn bộ function và thấy count = ... → coi count là local variable cho cả function!

Giải pháp: Khai báo global

count = 0

def increment():
    global count  # Khai báo count là global
    print(count)  # OK
    count += 1    # OK ✅

increment()
print(count)  # 1

Các trường hợp tương tự

Với list

# ❌ SAI
items = []

def add_item(item):
    items.append(item)  # OK - Chỉ modify, không assign
    items = items + [item]  # ❌ UnboundLocalError!

# ✅ ĐÚNG
items = []

def add_item(item):
    items.append(item)  # ✅ Modify in-place OK

Với nested scopes

def outer():
    x = 0

    def inner():
        print(x)  # OK - Đọc từ outer
        x += 1    # ❌ UnboundLocalError!

    inner()

# ✅ ĐÚNG - Dùng nonlocal
def outer():
    x = 0

    def inner():
        nonlocal x  # Khai báo x từ outer scope
        print(x)
        x += 1     # ✅

    inner()
    print(x)  # 1

global vs nonlocal

global - Biến toàn cục

x = 0

def modify():
    global x  # x ở global scope
    x = 10

modify()
print(x)  # 10

nonlocal - Biến từ outer function

def outer():
    x = 0

    def inner():
        nonlocal x  # x từ outer(), không phải global
        x = 10

    inner()
    print(x)  # 10

Best Practices

✅ Tránh dùng global

# ❌ Tránh
count = 0

def increment():
    global count
    count += 1

# ✅ Tốt hơn - Dùng class
class Counter:
    def __init__(self):
        self.count = 0

    def increment(self):
        self.count += 1

counter = Counter()
counter.increment()

✅ Return giá trị mới

# ✅ Functional style
def increment(count):
    return count + 1

count = 0
count = increment(count)

Tóm tắt

UnboundLocalError xảy ra khi:

• ❌ Đọc biến trước khi assign trong cùng scope
• 🔧 Fix: Dùng global hoặc nonlocal
• ✅ Better: Tránh dùng global, dùng return/class thay thế

Pattern:

# Global
global var_name

# Nonlocal
nonlocal var_name