Vẽ các hình cơ bản với bút vẽ

Chuyên đề này gồm 2 phần: ôn lại lý thuyết phần mở rộng Bút vẽ (Pen), sau đó thực hành vẽ 12 hình cơ bản thường gặp - từ đoạn thẳng, hình tròn đến các đa giác đều. Mỗi bài đều có hình minh hoạ và đề bài; bộ bài giải và code bán riêng (liên hệ tác giả).

Phần 1 - Lý thuyết: Bút vẽ (Pen)

Phần mở rộng (Extension) là các nhóm khối lệnh không có sẵn từ đầu, cần thêm thủ công vào dự án. Bấm biểu tượng mảnh ghép 🧩 ở góc dưới bên trái bảng khối lệnh để mở thư viện phần mở rộng, sau đó chọn phần mở rộng cần dùng.

Bấm biểu tượng mảnh ghép ở góc dưới bên trái bảng khối lệnh để mở thư viện phần mở rộng

Bút vẽ (Pen) là phần mở rộng phổ biến nhất - cho phép sprite để lại vệt vẽ khi di chuyển, giống như một cây bút vẽ theo sau nhân vật.

Đặt bút / nhấc bút

đặt bút
nhấc bút

đặt bút (pen down) bắt đầu vẽ - mọi chuyển động sau đó để lại vệt trên sân khấu. nhấc bút (pen up) ngừng vẽ - di chuyển bình thường, không để lại vệt.

Xoá nét vẽ

Xóa tất cả

Xoá sạch mọi nét vẽ hiện có trên sân khấu - nên đặt ở đầu chương trình (khi bấm vào lá cờ màu xanh) để mỗi lần chạy lại không bị chồng lên hình cũ.

Màu, độ đậm, kích thước bút

chọn bút màu (#4cbf56)
đặt [màu sắc v] bút bằng (50)
thay đổi [màu sắc v] bút một lượng (10)
đặt kích thước bút vẽ bằng (5)
thay đổi độ dày của nét bút (1)

chọn bút màu [#ff0000] mở bảng chọn màu trực quan. Khối đặt [màu sắc v] bút bằng (50) / thay đổi [màu sắc v] bút một lượng (10) cho phép điều khiển từng thuộc tính màu (màu sắc, độ bão hoà, độ sáng, độ trong suốt) bằng số.

Hai cách vẽ: di chuyển theo hướng, hoặc đi thẳng tới toạ độ

Có 2 kỹ thuật cơ bản để vẽ bằng bút vẽ, và toàn bộ phần thực hành bên dưới chỉ xoay quanh 2 kỹ thuật này:

Di chuyển + xoay: đặt hướng bằng (90), di chuyển (10) bước, xoay @turnRight (90) độ - đi theo hướng hiện tại, muốn đổi hướng thì xoay một góc. Đây là cách duy nhất để vẽ được các hình có nhiều cạnh nối tiếp nhau (đa giác, tam giác…).
Đi tới toạ độ: đi tới điểm x: () y: () - nếu bút đang đặt xuống, sprite sẽ vẽ luôn một đường thẳng nối vị trí cũ và vị trí mới, bất kể đang hướng về phía nào. Cách này nhanh gọn khi đã biết chính xác toạ độ 2 đầu mút cần nối.

Quy tắc góc quay khi vẽ hình khép kín

Đây là kiến thức quan trọng nhất để vẽ được mọi đa giác, không chỉ hình vuông:

Khi đi hết một vòng quanh một hình khép kín (đi theo từng cạnh, tại mỗi đỉnh xoay một góc để hướng sang cạnh tiếp theo), tổng tất cả các góc đã xoay luôn bằng 360° - dù hình đó có đều hay không.

Với đa giác đều (các cạnh và các góc bằng nhau) có n cạnh, góc xoay ở mỗi đỉnh bằng nhau và bằng:

góc xoay mỗi đỉnh = 360° ÷ n

Ví dụ hình vuông (n = 4): 360 ÷ 4 = 90°, đúng như đã biết. Tam giác đều (n = 3): 360 ÷ 3 = 120°. Lục giác đều (n = 6): 360 ÷ 6 = 60°.

Với hình không đều (tam giác cân, tam giác vuông, hình thang, hình thoi…), mỗi đỉnh có một góc xoay khác nhau tuỳ hình dạng cụ thể - chỉ cần cộng lại đúng 360° là hình sẽ tự khép kín, không cần các cạnh hay góc bằng nhau.

In hình (Stamp)

in hình

Thay vì vẽ một đường liên tục, in hình (stamp) in ngay hình dạng hiện tại của sprite lên sân khấu tại vị trí đó - như đóng dấu. Hữu ích để vẽ hàng loạt bản sao tĩnh của một hình mà không cần tạo clone.

Phần 2 - Thực hành: vẽ các hình cơ bản

Mỗi bài dưới đây giả sử sprite là mũi tên (hướng mặc định của Scratch), sân khấu có kích thước 480 × 360 (toạ độ x từ -240 đến 240, y từ -180 đến 180).