Vẽ hoa văn với bút vẽ (Pen)

Thay vì vẽ một hình đơn lẻ, ta lặp lại một hình hoặc một đường nhiều lần, mỗi lần xoay đi một góc nhỏ quanh một tâm chung, để tạo ra hoạ tiết đối xứng nhiều cánh (hoa văn).

Tài liệu này gồm 2 phần: ôn nguyên lý chung, sau đó thực hành 20 bài tăng dần độ khó - từ toả tia, xoay hình, kết hợp nhiều kỹ thuật, hoa văn xoắn ốc, đến 11 bài phỏng theo đề thi Tin học trẻ các năm 2018 - 2024.

Phần 1 - Lý thuyết: Nguyên lý vẽ hoa văn

Điều kiện để hoa văn khép kín một vòng tròn đầy

Đây là công thức quan trọng nhất, áp dụng cho mọi hoa văn xoay quanh một tâm:

Nếu lặp lại một đơn vị (một tia, một hình) n lần, mỗi lần xoay thêm α độ so với lần trước, hoạ tiết sẽ khép kín đúng một vòng tròn (không hở, không chồng lặp lên chính nó) khi và chỉ khi:
n × α = 360°  (hoặc một bội số của 360°)

Ví dụ: lặp 36 lần, mỗi lần xoay 10° (36 × 10 = 360) - hoặc lặp 24 lần, mỗi lần xoay 15° (24 × 15 = 360). Chọn n lớn (nhiều lần lặp, góc xoay nhỏ) cho hoạ tiết dày, mịn; chọn n nhỏ cho hoạ tiết thưa, dễ nhận ra từng cánh.

Hai kỹ thuật vẽ hoa văn cơ bản

Kỹ thuật A - Toả tia từ tâm: đứng tại một điểm tâm cố định, vẽ một đường (hoặc một hình) đi ra ngoài, sau đó quay lại đúng tâm rồi xoay một góc trước khi vẽ tiếp. Dùng khối đi tới điểm x: (0) y: (0) để đảm bảo luôn quay đúng về tâm.

Kỹ thuật B - Xoay hình quanh tâm: vẽ một hình khép kín (hình vuông, tam giác đều, hình tròn…) xuất phát từ tâm. Vì hình khép kín tự động đưa sprite quay về đúng vị trí và hướng ban đầu sau khi vẽ xong (tổng góc xoay quanh hình luôn là 360°, xem lại quy tắc góc quay), nên không cần khối đi tới điểm x: (0) y: (0) để quay lại tâm - chỉ cần xoay thêm một góc rồi vẽ hình tiếp theo.

Đổi màu dần qua từng lần lặp

Kết hợp thêm chọn bút màu [#ff0000] (đặt màu gốc, trước vòng lặp) và thay đổi [màu sắc v] bút một lượng (10) (bên trong vòng lặp) để mỗi tia/hình có một màu hơi khác nhau, tạo hiệu ứng cầu vồng thay vì một màu đơn điệu.

chọn bút màu (#ff8c1a)
lặp lại (36)
vẽ 1 đơn vị hoạ tiết :: custom
thay đổi [màu sắc v] bút một lượng (10)
end

Phần 2 - Thực hành: vẽ hoa văn

Mỗi bài dưới đây giả sử sân khấu có kích thước 480 × 360 (toạ độ x từ -240 đến 240, y từ -180 đến 180), tâm hoạ tiết đặt tại gốc toạ độ (0, 0).

Bài 1 - 9 luyện từng kỹ thuật; Bài 10 - 20 phỏng theo các bài vẽ hoa văn trong đề thi Tin học trẻ (Bảng A) của nhiều tỉnh/thành, có ghi rõ nguồn và link tới đề gốc.