Hướng dẫn chấm bài bằng Themis
Trang này hướng dẫn thầy cô chấm bài của học sinh bằng phần mềm Themis với bộ test đi kèm bộ đề ôn thi HSG Tin học THCS. Bộ test đã có sẵn cấu hình điểm và thời gian cho Themis, thầy cô chỉ cần chọn thư mục đề, thư mục bài làm rồi bấm chấm. Phần “Lỗi hay gặp” ở cuối trang hữu ích cho cả các em tự luyện.
Bộ test gồm những gì
Phần tiêu đề “Bộ test gồm những gì”Mỗi đề là một thư mục, đúng cấu trúc thư mục đề thi của Themis:
de-01/├── THONG-TIN.txt thời gian, điểm, số test của từng bài├── XEDAP/│ ├── Settings.cfg cấu hình chấm sẵn cho Themis│ ├── Test01/ XEDAP.INP XEDAP.OUT│ ├── Test02/ XEDAP.INP XEDAP.OUT│ └── ...├── CHUDAO/├── SOCHIA5/└── TIACAY/Mỗi bài có 12–20 test, chia đúng theo tỉ lệ ràng buộc ghi trong đề (ví dụ “Có 40% số test với n ≤ 1000”). Các test có điểm bằng nhau, nên học sinh chỉ làm được subtask nhỏ vẫn nhận được phần điểm tương ứng.
File Settings.cfg trong mỗi bài là file cấu hình của Themis, đã ghi sẵn:
- điểm mỗi test, để tổng điểm các test bằng đúng điểm của bài trong đề (cả đề 20 điểm). Ví dụ bài XEDAP 4 điểm, 20 test thì mỗi test 0,2 điểm;
- thời gian chạy mỗi test (thường là 1 giây);
- cách so sánh: so theo từng số, từng từ, không tính dấu cách và dòng trống thừa.
Nếu không có file này, Themis mặc định mỗi test 1 điểm, nên tổng điểm sẽ khác điểm đề.
File THONG-TIN.txt ghi lại các thông số trên để thầy cô đối chiếu hoặc nhập tay khi cần.
Chuẩn bị
Phần tiêu đề “Chuẩn bị”- Cài Themis trên máy Windows (Themis chỉ chạy trên Windows).
- Kiểm tra Themis đã có trình biên dịch cho ngôn ngữ học sinh dùng: g++ để chấm bài C++, Python để chấm bài Python. Máy chưa có Python thì cài Python 3.8 trở lên, nhớ tích ô Add python.exe to PATH khi cài.
- Giải nén gói test ra một thư mục có đường dẫn ngắn, không dấu, không dấu cách, ví dụ
D:\Themis\de-01. Khi giải nén phải giữ nguyên các fileSettings.cfg.
Xếp bài làm của học sinh
Phần tiêu đề “Xếp bài làm của học sinh”Themis chấm theo thư mục: mỗi học sinh một thư mục con, trong đó là các file bài làm đặt tên
theo mã bài (tên file .INP / .OUT ghi trong đề):
D:\Themis\bai-lam-9a\├── nguyen-van-an\ XEDAP.py CHUDAO.py TIACAY.cpp├── tran-thi-binh\ XEDAP.cpp CHUDAO.cpp SOCHIA5.cpp TIACAY.cpp└── ...- Tên thư mục là tên hoặc số báo danh của học sinh, viết không dấu.
- Tên file bài làm phải đúng mã bài:
XEDAP.cpphoặcXEDAP.py. File đặt tên khác (bai1.cpp,XEDAP (1).cpp) sẽ không được chấm. - Bài nào học sinh không làm thì không cần có file.
Chấm bài
Phần tiêu đề “Chấm bài”- Mở Themis. Ở ô thư mục đề thi, chọn thư mục của đề, ví dụ
D:\Themis\de-01. Danh sách bài XEDAP, CHUDAO, SOCHIA5, TIACAY hiện ra. Themis đọc sẵnSettings.cfg, thầy cô không cần nhập điểm hay thời gian. - Ở ô thư mục bài làm, chọn thư mục của lớp, ví dụ
D:\Themis\bai-lam-9a. Danh sách học sinh và các bài đã nộp hiện ra. - Bấm chấm tất cả để chấm cả lớp, hoặc chọn một học sinh rồi chấm riêng bài đó.
- Chấm xong, bấm vào từng bài của học sinh để xem kết quả từng test.
- Xuất bảng điểm ra file Excel để lưu hoặc gửi cho học sinh.
Lần đầu dùng, thầy cô nên mở cấu hình một bài để kiểm tra: điểm mỗi test và thời gian phải
khớp với THONG-TIN.txt. Nếu điểm mỗi test là 1, có thể Settings.cfg đã bị mất khi giải
nén: giải nén lại, hoặc nhập điểm mỗi test theo THONG-TIN.txt.
Đọc kết quả từng test
Phần tiêu đề “Đọc kết quả từng test”| Themis báo | Nghĩa là | Thường do |
|---|---|---|
| Kết quả khớp đáp án | Test đúng | |
| Kết quả khác đáp án | Sai kết quả | Thuật toán sai, thiếu trường hợp, in thừa câu thông báo, tràn số |
| Chạy quá thời gian | Chạy lâu hơn thời gian cho phép | Thuật toán chưa đủ nhanh, hoặc vẫn chờ nhập từ bàn phím |
| Chạy sinh lỗi | Chương trình bị lỗi khi chạy | Truy cập ngoài mảng, chia cho 0, đệ quy quá sâu |
| Lỗi biên dịch | Bài C++ viết sai cú pháp, cả bài 0 điểm | Thiếu dấu ;, sai tên biến, dùng thư viện máy chấm không có |
| Không có file kết quả | Không tìm thấy file .OUT | Sai tên file, hoặc ghi kết quả ra màn hình thay vì ra file |
Khi chữa bài, mở thư mục test bị sai (ví dụ D:\Themis\de-01\TIACAY\Test15) để xem file
.INP và đáp án .OUT, rồi cho học sinh chạy lại bài của mình với đúng dữ liệu đó. Các test
xếp từ nhỏ đến lớn theo ràng buộc của đề, nên nhìn vào các test bị sai là biết học sinh mất
điểm ở subtask nào: sai ở test nhỏ thường là sai ý tưởng, chỉ sai hoặc quá thời gian ở các test
lớn thường là thuật toán chưa đủ nhanh hoặc tràn số.
Lỗi hay gặp khiến bài bị 0 điểm
Phần tiêu đề “Lỗi hay gặp khiến bài bị 0 điểm”- Sai tên file. Phải đọc đúng
XEDAP.INPvà ghi đúngXEDAP.OUT. Viếtxedap.inpvẫn chạy được trên Windows nhưng sẽ lỗi trên hệ thống chấm chạy Linux, nên hãy viết đúng chữ hoa như đề. - In thêm câu thông báo. Các dòng như
Nhap n =hayKet qua la:làm kết quả sai. Chỉ ghi đúng những gì đề yêu cầu. - Vẫn nhập từ bàn phím. Dùng
input()haycinmà không mở file thì chương trình sẽ đứng chờ và bị tính quá thời gian. - Tràn số với C++. Khi đề cho giá trị tới 109 hoặc 1018, các phép nhân và tổng phải
dùng
long long. - Quá thời gian ở các test lớn. Hãy đọc kỹ phần ràng buộc để chọn thuật toán phù hợp. Thuật toán O(n2) với n = 105 không thể chạy kịp trong 1 giây.
Khung chương trình đọc/ghi file đúng cách:
with open("XEDAP.INP") as f: m, n = map(int, f.read().split())# ... tính toán ...with open("XEDAP.OUT", "w") as f: f.write(f"{x} {y}\n")#include <bits/stdc++.h>using namespace std;int main() { freopen("XEDAP.INP", "r", stdin); freopen("XEDAP.OUT", "w", stdout); long long m, n; cin >> m >> n; // ... tính toán ... cout << x << " " << y << "\n"; return 0;}