🔢 Giá trị và Kiểu dữ liệu

🎯 Mục tiêu: Hiểu các kiểu dữ liệu cơ bản trong Kotlin, cách Kotlin tự suy luận kiểu, và sự khác biệt với ngôn ngữ khác.

💡 Khái niệm

Mọi giá trị trong Kotlin đều có kiểu dữ liệu (data type). Kotlin là ngôn ngữ statically typed - kiểu được xác định tại compile-time, nhưng bạn không cần khai báo nhờ type inference.

val name = "Bumbii"      // Kotlin tự hiểu đây là String
val age = 25             // Kotlin tự hiểu đây là Int
val pi = 3.14            // Kotlin tự hiểu đây là Double
val active = true        // Kotlin tự hiểu đây là Boolean

📝 Các kiểu dữ liệu cơ bản

Số nguyên (Integer Types)

Kiểu	Kích thước	Phạm vi
`Byte`	8 bits	-128 đến 127
`Short`	16 bits	-32,768 đến 32,767
`Int`	32 bits	-2³¹ đến 2³¹-1 (~±2.1 tỷ)
`Long`	64 bits	-2⁶³ đến 2⁶³-1

val byte: Byte = 127
val short: Short = 32000
val int = 1000000              // Mặc định là Int
val long = 10000000000L        // Thêm 'L' cho Long

Số thực (Floating-Point Types)

Kiểu	Kích thước	Độ chính xác
`Float`	32 bits	~6-7 chữ số thập phân
`Double`	64 bits	~15-16 chữ số thập phân

val float = 3.14f              // Thêm 'f' cho Float
val double = 3.14159265359     // Mặc định là Double

Ký tự và Chuỗi

val char: Char = 'K'           // Một ký tự, dùng dấu nháy đơn
val string: String = "Kotlin"  // Chuỗi, dùng dấu nháy kép

Boolean

val isActive = true
val hasPermission = false

🔍 Type Inference - Điểm mạnh của Kotlin

Kotlin tự động suy luận kiểu dữ liệu:

// Không cần khai báo kiểu
val message = "Hello"          // String
val count = 42                 // Int
val price = 99.99              // Double
val items = listOf(1, 2, 3)    // List<Int>

// Khai báo tường minh khi cần
val amount: Long = 100         // Cần Long, không phải Int
val rate: Float = 0.5f         // Cần Float, không phải Double

📊 Literal Formats (Cách viết giá trị)

Số có thể dùng dấu gạch dưới

val oneMillion = 1_000_000           // Dễ đọc hơn 1000000
val creditCardNumber = 1234_5678_9012_3456L
val socialSecurityNumber = 999_99_9999L
val hexBytes = 0xFF_EC_DE_5E
val bytes = 0b11010010_01101001_10010100_10010010

Hệ số khác

val decimal = 42                     // Thập phân
val hexadecimal = 0x2A               // Thập lục phân (= 42)
val binary = 0b101010                // Nhị phân (= 42)

⚠️ Điểm khác biệt quan trọng với Java

1. Không có implicit widening

val intValue: Int = 100

// ❌ Lỗi trong Kotlin
// val longValue: Long = intValue

// ✅ Phải convert tường minh
val longValue: Long = intValue.toLong()

2. Mọi thứ là object

Trong Kotlin, không có primitive types như Java. Mọi thứ đều là object:

val number = 42
println(number.toString())     // OK! Int có methods
println(number.plus(8))        // 50
println(number.coerceIn(0, 40)) // 40 (giới hạn trong khoảng)

3. Nullable types

val nonNull: Int = 42          // Không thể null
val nullable: Int? = null      // Có thể null

// Sẽ học chi tiết ở bài Null Safety

🎯 Type Conversion (Chuyển đổi kiểu)

Kotlin yêu cầu chuyển đổi tường minh:

val intValue = 100
val longValue = intValue.toLong()
val doubleValue = intValue.toDouble()
val stringValue = intValue.toString()

// Các method chuyển đổi
val byte: Byte = intValue.toByte()
val short: Short = intValue.toShort()
val float: Float = intValue.toFloat()
val char: Char = intValue.toChar()

Parse từ String

val strNumber = "42"
val number = strNumber.toInt()           // 42
val safeNumber = strNumber.toIntOrNull() // 42 hoặc null

val invalidStr = "abc"
// val error = invalidStr.toInt()        // ❌ NumberFormatException!
val safe = invalidStr.toIntOrNull()      // null (an toàn)

📐 Any, Unit, và Nothing

Any - Cha của tất cả

val anything: Any = "Hello"
val alsoAnything: Any = 42

fun printAnything(value: Any) {
    println(value)
}

Unit - Tương đương void

fun printMessage(): Unit {
    println("Hello")
}

// Có thể bỏ qua Unit
fun printMessage() {
    println("Hello")
}

Nothing - Không bao giờ return

fun fail(message: String): Nothing {
    throw IllegalStateException(message)
}

🛠️ Thực hành

Bài tập 1: Xác định kiểu dữ liệu

fun main() {
    val a = 42              // Kiểu gì?
    val b = 42L             // Kiểu gì?
    val c = 3.14            // Kiểu gì?
    val d = 3.14f           // Kiểu gì?
    val e = 'K'             // Kiểu gì?
    val f = "Kotlin"        // Kiểu gì?
    val g = true            // Kiểu gì?
    val h = listOf(1, 2)    // Kiểu gì?
}

Đáp án:

a → Int
b → Long
c → Double
d → Float
e → Char
f → String
g → Boolean
h → List<Int>

Bài tập 2: Chuyển đổi kiểu

fun main() {
    val userInput = "25"

    // TODO: Chuyển thành Int và tính tuổi sau 5 năm
    // TODO: Xử lý trường hợp input không hợp lệ
}

Lời giải:

fun main() {
    val userInput = "25"

    val age = userInput.toIntOrNull()

    if (age != null) {
        val futureAge = age + 5
        println("Sau 5 năm bạn sẽ $futureAge tuổi")
    } else {
        println("Tuổi không hợp lệ")
    }
}

📱 Trong Android

// Parse data từ Intent extras
val userId = intent.getIntExtra("USER_ID", -1)
val userName = intent.getStringExtra("USER_NAME") ?: "Unknown"

// Parse từ SharedPreferences
val settings = getSharedPreferences("settings", MODE_PRIVATE)
val notificationEnabled = settings.getBoolean("notifications", true)
val lastSync = settings.getLong("last_sync", 0L)

🧠 Kiểu dữ liệu nâng cao (Preview)

Kotlin còn có:

Kiểu	Mô tả	Sẽ học ở
`Array<T>`	Mảng	Bài Collections
`List<T>`	Danh sách	Bài Collections
`Map<K,V>`	Từ điển	Bài Collections
`Data class`	Class chứa data	Bài OOP
`Enum class`	Tập hợp hằng số	Bài OOP
`Sealed class`	Class đóng	Bài OOP

✅ Checklist - Tự kiểm tra

Sau bài học này, bạn có thể:

Liệt kê 8 kiểu dữ liệu cơ bản trong Kotlin
Hiểu cách Kotlin tự suy luận kiểu (type inference)
Phân biệt Int vs Long, Float vs Double
Sử dụng underscore trong số lớn (1_000_000)
Chuyển đổi kiểu với toInt(), toLong(), toString(), etc.
Sử dụng toIntOrNull() để parse an toàn

Tiếp theo: Kiểu dữ liệu Số

Th.S Trần Huy Phúc

Kỹ sư phần mềm @Adnovum & Bumbii Academy