⌨️ Nhập dữ liệu (readln)

🎯 Mục tiêu: Học cách nhận input từ người dùng qua console với readln() và xử lý an toàn.

💡 Khái niệm

Trong console application, bạn cần nhận dữ liệu từ người dùng. Kotlin cung cấp hàm readln() (read line) để đọc một dòng input.

fun main() {
    println("Nhập tên của bạn:")
    val name = readln()
    println("Xin chào, $name!")
}

Console:

Nhập tên của bạn:
Bumbii
Xin chào, Bumbii!

📝 readln() - Hàm đọc input cơ bản

Cú pháp

val input: String = readln()

readln() luôn trả về String. Nếu người dùng không nhập gì và nhấn Enter, trả về chuỗi rỗng "".

fun main() {
    print("Nhập thông tin: ")  // Không xuống dòng
    val input = readln()

    if (input.isBlank()) {
        println("Bạn chưa nhập gì!")
    } else {
        println("Bạn đã nhập: $input")
    }
}

🔢 Đọc và parse số

Parse Int

fun main() {
    print("Nhập tuổi: ")
    val ageInput = readln()

    val age = ageInput.toIntOrNull()

    if (age != null) {
        println("Bạn $age tuổi, năm sau bạn ${age + 1} tuổi")
    } else {
        println("Tuổi không hợp lệ!")
    }
}

Parse Double

fun main() {
    print("Nhập cân nặng (kg): ")
    val weight = readln().toDoubleOrNull() ?: 0.0

    print("Nhập chiều cao (m): ")
    val height = readln().toDoubleOrNull() ?: 0.0

    if (weight > 0 && height > 0) {
        val bmi = weight / (height * height)
        println("BMI của bạn: ${"%.2f".format(bmi)}")
    } else {
        println("Dữ liệu không hợp lệ!")
    }
}

🎯 Pattern: Loop until valid input

fun main() {
    var age: Int? = null

    while (age == null) {
        print("Nhập tuổi (số nguyên dương): ")
        age = readln().toIntOrNull()?.takeIf { it > 0 }

        if (age == null) {
            println("❌ Vui lòng nhập số nguyên dương!")
        }
    }

    println("✅ Tuổi của bạn là: $age")
}

📊 Đọc nhiều giá trị từ một dòng

Split by space

fun main() {
    print("Nhập 2 số (cách nhau bởi dấu cách): ")
    val input = readln()

    val parts = input.split(" ")
    val a = parts.getOrNull(0)?.toIntOrNull() ?: 0
    val b = parts.getOrNull(1)?.toIntOrNull() ?: 0

    println("$a + $b = ${a + b}")
}

Console:

Nhập 2 số (cách nhau bởi dấu cách): 10 20
10 + 20 = 30

Destructuring declaration

fun main() {
    print("Nhập 3 số (cách nhau bởi dấu cách): ")
    val (a, b, c) = readln().split(" ").map { it.toInt() }

    println("Tổng: ${a + b + c}")
    println("Trung bình: ${(a + b + c) / 3.0}")
}

⚡ Đọc nhiều dòng

While loop

fun main() {
    println("Nhập các số (nhập 'done' để kết thúc):")

    val numbers = mutableListOf<Int>()

    while (true) {
        val input = readln()
        if (input == "done") break

        input.toIntOrNull()?.let { numbers.add(it) }
    }

    println("Các số đã nhập: $numbers")
    println("Tổng: ${numbers.sum()}")
}

Repeat

fun main() {
    print("Nhập số lượng học sinh: ")
    val count = readln().toIntOrNull() ?: 0

    val names = mutableListOf<String>()

    repeat(count) { index ->
        print("Nhập tên học sinh ${index + 1}: ")
        names.add(readln())
    }

    println("Danh sách: $names")
}

🛠️ Thực hành

Bài tập 1: Máy tính đơn giản

fun main() {
    // TODO: Nhập 2 số và phép tính (+, -, *, /)
    // TODO: Tính và in kết quả
}

Lời giải:

fun main() {
    print("Nhập số thứ nhất: ")
    val a = readln().toDoubleOrNull() ?: 0.0

    print("Nhập phép tính (+, -, *, /): ")
    val operator = readln()

    print("Nhập số thứ hai: ")
    val b = readln().toDoubleOrNull() ?: 0.0

    val result = when (operator) {
        "+" -> a + b
        "-" -> a - b
        "*" -> a * b
        "/" -> if (b != 0.0) a / b else Double.NaN
        else -> Double.NaN
    }

    if (result.isNaN()) {
        println("Phép tính không hợp lệ!")
    } else {
        println("Kết quả: $a $operator $b = $result")
    }
}

Bài tập 2: Đăng ký tài khoản

fun main() {
    // TODO: Nhập username, password, confirm password
    // TODO: Validate:
    //   - Username: 4-20 ký tự
    //   - Password: >= 8 ký tự
    //   - Confirm password phải khớp
}

Lời giải:

fun main() {
    println("=== ĐĂNG KÝ TÀI KHOẢN ===")

    print("Username (4-20 ký tự): ")
    val username = readln()

    print("Password (>= 8 ký tự): ")
    val password = readln()

    print("Xác nhận password: ")
    val confirmPassword = readln()

    val errors = mutableListOf<String>()

    if (username.length !in 4..20) {
        errors.add("Username phải từ 4-20 ký tự")
    }

    if (password.length < 8) {
        errors.add("Password phải có ít nhất 8 ký tự")
    }

    if (password != confirmPassword) {
        errors.add("Password xác nhận không khớp")
    }

    if (errors.isEmpty()) {
        println("✅ Đăng ký thành công!")
    } else {
        println("❌ Lỗi:")
        errors.forEach { println("  - $it") }
    }
}

Bài tập 3: Quiz game

fun main() {
    // TODO: Hỏi 3 câu hỏi
    // TODO: Tính điểm (mỗi câu đúng được 1 điểm)
}

Lời giải:

fun main() {
    data class Question(val text: String, val answer: String)

    val questions = listOf(
        Question("Thủ đô của Việt Nam là gì?", "hanoi"),
        Question("1 + 1 = ?", "2"),
        Question("Kotlin do công ty nào phát triển?", "jetbrains")
    )

    var score = 0

    println("=== QUIZ GAME ===\n")

    questions.forEachIndexed { index, question ->
        print("Câu ${index + 1}: ${question.text}\nTrả lời: ")
        val answer = readln().lowercase().trim()

        if (answer == question.answer) {
            println("✅ Đúng!\n")
            score++
        } else {
            println("❌ Sai! Đáp án: ${question.answer}\n")
        }
    }

    println("=== KẾT QUẢ ===")
    println("Điểm của bạn: $score/${questions.size}")
}

📱 Lưu ý cho Android

// Android - không dùng readln()
class MainActivity : AppCompatActivity() {
    override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) {
        super.onCreate(savedInstanceState)
        setContentView(R.layout.activity_main)

        val nameEditText = findViewById<EditText>(R.id.nameEditText)
        val submitButton = findViewById<Button>(R.id.submitButton)

        submitButton.setOnClickListener {
            val name = nameEditText.text.toString().trim()
            // Xử lý input ở đây
        }
    }
}

⚠️ Lưu ý quan trọng

readlnOrNull() vs readln():

// readln() - throw exception nếu EOF
val input = readln()  // Có thể crash nếu không có input

// readlnOrNull() - trả về null nếu EOF (an toàn hơn)
val safeInput = readlnOrNull() ?: ""

✅ Checklist - Tự kiểm tra

Sau bài học này, bạn có thể:

Sử dụng readln() để đọc input từ console
Parse input thành số với toIntOrNull(), toDoubleOrNull()
Xử lý input không hợp lệ với Elvis operator ?:
Đọc nhiều giá trị với split()
Tạo vòng lặp để nhận input cho đến khi hợp lệ
Validate input trước khi sử dụng

Tiếp theo: Các toán tử số học

Th.S Trần Huy Phúc

Kỹ sư phần mềm @Adnovum & Bumbii Academy