🔁 Vòng lặp while

🎯 Mục tiêu: Hiểu cách sử dụng while loop khi không biết trước số lần lặp.

💡 Khái niệm

while: Kiểm tra điều kiện trước khi thực thi
do-while: Thực thi ít nhất 1 lần, rồi mới kiểm tra điều kiện

📝 while loop

Cú pháp

while (condition) {
    // code
}

Ví dụ

var count = 0

while (count < 5) {
    println("Count: $count")
    count++
}
// 0, 1, 2, 3, 4

🔄 do-while loop

Cú pháp

do {
    // code (thực thi ít nhất 1 lần)
} while (condition)

Ví dụ

var count = 0

do {
    println("Count: $count")
    count++
} while (count < 5)

Khác biệt với while

// while - không thực thi nếu điều kiện sai từ đầu
var x = 10
while (x < 5) {
    println("while: $x")  // Không in gì
    x++
}

// do-while - luôn thực thi ít nhất 1 lần
var y = 10
do {
    println("do-while: $y")  // In "do-while: 10"
    y++
} while (y < 5)

🎯 Use Cases phổ biến

Đọc input cho đến khi hợp lệ

var input: Int?

do {
    print("Nhập số dương: ")
    input = readln().toIntOrNull()
} while (input == null || input <= 0)

println("Bạn đã nhập: $input")

Game loop

var playing = true
var lives = 3

while (playing && lives > 0) {
    println("Đang chơi... Lives: $lives")

    // Simulate game logic
    if (kotlin.random.Random.nextBoolean()) {
        lives--
        println("Mất mạng!")
    }

    if (lives == 0) {
        println("Game Over!")
        playing = false
    }
}

Countdown

var seconds = 10

while (seconds > 0) {
    println("$seconds...")
    Thread.sleep(1000)
    seconds--
}
println("🚀 Phóng!")

🛠️ Thực hành

Bài tập 1: Đoán số

import kotlin.random.Random

fun main() {
    val secret = Random.nextInt(1, 101)  // 1-100

    // TODO: Cho người dùng đoán cho đến khi đúng
    // Gợi ý: "Lớn hơn" hoặc "Nhỏ hơn"
}

Lời giải:

import kotlin.random.Random

fun main() {
    val secret = Random.nextInt(1, 101)
    var guess: Int?
    var attempts = 0

    println("Đoán số từ 1-100!")

    do {
        print("Nhập số: ")
        guess = readln().toIntOrNull()
        attempts++

        when {
            guess == null -> println("Vui lòng nhập số!")
            guess < secret -> println("Lớn hơn!")
            guess > secret -> println("Nhỏ hơn!")
            else -> println("🎉 Chính xác! Bạn đoán $attempts lần")
        }
    } while (guess != secret)
}

Bài tập 2: Tính tổng cho đến khi nhập 0

fun main() {
    // TODO: Nhập số liên tục và tính tổng
    // Dừng khi nhập 0
}

Lời giải:

fun main() {
    var sum = 0
    var input: Int

    println("Nhập các số (0 để dừng):")

    do {
        print("> ")
        input = readln().toIntOrNull() ?: 0
        sum += input
    } while (input != 0)

    println("Tổng: $sum")
}

Bài tập 3: Tìm ước chung lớn nhất (GCD)

fun main() {
    var a = 48
    var b = 18

    // TODO: Tìm GCD sử dụng thuật toán Euclid
}

Lời giải:

fun main() {
    var a = 48
    var b = 18

    println("GCD của $a và $b:")

    while (b != 0) {
        val temp = b
        b = a % b
        a = temp
    }

    println("GCD = $a")  // 6
}

📱 Trong Android

// Polling for data
var retries = 0
val maxRetries = 3
var success = false

while (!success && retries < maxRetries) {
    try {
        val data = fetchData()
        success = true
    } catch (e: Exception) {
        retries++
        delay(1000 * retries)
    }
}

// Animation loop
do {
    updateAnimation()
    Thread.sleep(16)  // ~60fps
} while (isAnimating)

⚠️ Lưu ý quan trọng

Tránh vòng lặp vô hạn:

// ❌ Vòng lặp vô hạn!
while (true) {
    println("Forever...")
}

// ✅ Có điều kiện thoát
while (true) {
    val input = readln()
    if (input == "quit") break
}

✅ Checklist - Tự kiểm tra

Sau bài học này, bạn có thể:

Sử dụng while loop
Sử dụng do-while loop
Phân biệt khi nào dùng while vs do-while
Tránh tạo vòng lặp vô hạn
Áp dụng cho input validation và game logic

Tiếp theo: Break và Continue

Th.S Trần Huy Phúc

Kỹ sư phần mềm @Adnovum & Bumbii Academy