⚡ Hàm (Function)

🎯 Mục tiêu: Nắm vững cách định nghĩa và sử dụng hàm trong Kotlin với các tính năng hiện đại như default parameters, named arguments, và single-expression functions.

💡 Khái niệm

Hàm là block code có thể tái sử dụng, nhận input (parameters) và có thể trả về output (return value).

fun greet(name: String): String {
    return "Hello, $name!"
}

fun main() {
    println(greet("Kotlin"))  // Hello, Kotlin!
}

📝 Cú pháp định nghĩa hàm

Hàm cơ bản

fun functionName(param1: Type1, param2: Type2): ReturnType {
    // body
    return value
}

Hàm không có giá trị trả về (Unit)

fun printMessage(message: String): Unit {
    println(message)
}

// Unit có thể bỏ qua
fun printMessage(message: String) {
    println(message)
}

⭐ Single-Expression Functions

Khi hàm chỉ có một biểu thức, dùng =:

// Full syntax
fun sum(a: Int, b: Int): Int {
    return a + b
}

// Single-expression (type inferred)
fun sum(a: Int, b: Int) = a + b

// Ví dụ khác
fun isEven(n: Int) = n % 2 == 0
fun double(x: Int) = x * 2
fun greet(name: String) = "Hello, $name!"

🎯 Default Parameters

fun greet(name: String = "Guest", greeting: String = "Hello") {
    println("$greeting, $name!")
}

fun main() {
    greet()                      // Hello, Guest!
    greet("Alice")               // Hello, Alice!
    greet("Bob", "Hi")          // Hi, Bob!
}

🏷️ Named Arguments

Gọi hàm với tên tham số để code rõ ràng hơn:

fun createUser(
    name: String,
    age: Int,
    email: String,
    isAdmin: Boolean = false
) {
    println("User: $name, $age, $email, admin=$isAdmin")
}

fun main() {
    // Positional arguments
    createUser("Alice", 25, "[email protected]")

    // Named arguments - rõ ràng hơn
    createUser(
        name = "Bob",
        age = 30,
        email = "[email protected]",
        isAdmin = true
    )

    // Có thể đổi thứ tự với named arguments
    createUser(
        email = "[email protected]",
        name = "Charlie",
        age = 28
    )
}

📦 Vararg - Số lượng tham số không giới hạn

fun sum(vararg numbers: Int): Int {
    var total = 0
    for (n in numbers) {
        total += n
    }
    return total
}

fun main() {
    println(sum(1, 2, 3))           // 6
    println(sum(1, 2, 3, 4, 5))     // 15

    // Spread operator để truyền array
    val arr = intArrayOf(1, 2, 3)
    println(sum(*arr))              // 6
}

🔄 Return Types

Explicit return type

fun multiply(a: Int, b: Int): Int {
    return a * b
}

Inferred return type (single-expression)

fun multiply(a: Int, b: Int) = a * b

Nothing - hàm không bao giờ return

fun fail(message: String): Nothing {
    throw IllegalStateException(message)
}

fun validateAge(age: Int): Int {
    if (age < 0) fail("Age cannot be negative")
    return age
}

🛠️ Thực hành

Bài tập 1: Tính giai thừa

fun main() {
    // TODO: Viết hàm factorial(n)
    // factorial(5) = 5! = 120
}

Lời giải:

fun factorial(n: Int): Long {
    var result = 1L
    for (i in 2..n) {
        result *= i
    }
    return result
}

// Hoặc recursive
fun factorialRecursive(n: Int): Long =
    if (n <= 1) 1 else n * factorialRecursive(n - 1)

fun main() {
    println(factorial(5))           // 120
    println(factorialRecursive(5))  // 120
}

Bài tập 2: Kiểm tra số nguyên tố

fun main() {
    // TODO: Viết hàm isPrime(n)
}

Lời giải:

fun isPrime(n: Int): Boolean {
    if (n < 2) return false
    for (i in 2..kotlin.math.sqrt(n.toDouble()).toInt()) {
        if (n % i == 0) return false
    }
    return true
}

fun main() {
    println(isPrime(17))  // true
    println(isPrime(20))  // false

    // In 10 số nguyên tố đầu tiên
    println((2..100).filter { isPrime(it) }.take(10))
}

Bài tập 3: Format tên

fun main() {
    // TODO: Viết hàm formatName với options
    // formatName("nguyen van a")
    // formatName("nguyen van a", uppercase = true)
    // formatName("nguyen van a", reverse = true)
}

Lời giải:

fun formatName(
    name: String,
    uppercase: Boolean = false,
    reverse: Boolean = false
): String {
    var result = name.trim()
        .split(" ")
        .filter { it.isNotBlank() }
        .joinToString(" ") { it.replaceFirstChar { c -> c.uppercase() } }

    if (uppercase) result = result.uppercase()
    if (reverse) result = result.split(" ").reversed().joinToString(" ")

    return result
}

fun main() {
    println(formatName("nguyen van a"))                    // Nguyen Van A
    println(formatName(" nguyen  van  a "))                // Nguyen Van A
    println(formatName("nguyen van a", uppercase = true))  // NGUYEN VAN A
    println(formatName("nguyen van a", reverse = true))    // A Van Nguyen
}

📱 Trong Android

// Extension function for View
fun View.show() { visibility = View.VISIBLE }
fun View.hide() { visibility = View.GONE }

// Reusable validation
fun validateEmail(email: String): Boolean {
    return android.util.Patterns.EMAIL_ADDRESS.matcher(email).matches()
}

// With default params for click listener
fun View.setThrottleClickListener(
    throttleTime: Long = 500L,
    action: (View) -> Unit
) {
    setOnClickListener {
        isClickable = false
        action(it)
        postDelayed({ isClickable = true }, throttleTime)
    }
}

⚠️ Lưu ý quan trọng

Dùng named arguments cho nhiều tham số:

// ❌ Khó đọc
createUser("Alice", 25, "[email protected]", true, false, null)

// ✅ Rõ ràng
createUser(
    name = "Alice",
    age = 25,
    email = "[email protected]",
    isAdmin = true
)

✅ Checklist - Tự kiểm tra

Sau bài học này, bạn có thể:

Định nghĩa hàm với fun
Sử dụng single-expression functions với =
Sử dụng default parameters
Sử dụng named arguments
Hiểu Unit và Nothing return types
Sử dụng vararg cho số lượng tham số không giới hạn

Tiếp theo: Lambda Expressions

Th.S Trần Huy Phúc

Kỹ sư phần mềm @Adnovum & Bumbii Academy