🔢 Kiểu dữ liệu Số

🎯 Mục tiêu: Nắm vững các kiểu số trong Kotlin, khi nào dùng kiểu nào, và các phép toán phổ biến.

---

💡 Tổng quan kiểu số

Kotlin chia số thành 2 nhóm chính:

Nhóm	Kiểu	Ví dụ
Số nguyên	Byte, Short, Int, Long	42, -100, 1000000L
Số thực	Float, Double	3.14f, 2.71828

val integer = 42           // Int (mặc định)
val decimal = 3.14         // Double (mặc định)

---

📝 Số nguyên (Integer Types)

Chi tiết các kiểu

Kiểu	Bits	Min	Max	Dùng khi
Byte	8	-128	127	Dữ liệu binary nhỏ
Short	16	-32,768	32,767	Hiếm dùng
Int	32	-2.1 tỷ	2.1 tỷ	Mặc định
Long	64	-9.2×10¹⁸	9.2×10¹⁸	Số rất lớn, timestamp

val byte: Byte = 100
val short: Short = 30000
val int = 2_000_000_000            // Int mặc định
val long = 9_000_000_000_000_000L  // Thêm L suffix

Unsigned integers (Kotlin 1.5+)

val uByte: UByte = 255u            // 0 đến 255
val uShort: UShort = 65535u        // 0 đến 65,535
val uInt: UInt = 4_294_967_295u    // 0 đến ~4.3 tỷ
val uLong: ULong = 18_446_744_073_709_551_615uL

---

📐 Số thực (Floating-Point Types)

Float vs Double

Kiểu	Bits	Độ chính xác	Suffix	Dùng khi
Float	32	~6-7 chữ số	f	Tiết kiệm bộ nhớ
Double	64	~15-16 chữ số	(mặc định)	Mặc định, cần độ chính xác

val float = 3.14f              // Float - cần suffix f
val double = 3.14159265359     // Double - mặc định

// Cẩn thận với độ chính xác!
val result = 0.1f + 0.2f
println(result)                // 0.30000001 (không chính xác!)

val better = 0.1 + 0.2
println(better)                // 0.30000000000000004 (vẫn có sai số nhỏ)

Chú ý

Không dùng Float/Double cho tiền tệ! Sử dụng BigDecimal hoặc lưu dạng cents (Int).

---

🔢 Các phép toán số học

Operators cơ bản

val a = 10
val b = 3

println(a + b)     // 13 - Cộng
println(a - b)     // 7  - Trừ
println(a * b)     // 30 - Nhân
println(a / b)     // 3  - Chia (số nguyên!)
println(a % b)     // 1  - Chia lấy dư

// Chia số thực
val c = 10.0
val d = 3.0
println(c / d)     // 3.3333333333333335

Toán tử gán kết hợp

var x = 10
x += 5    // x = x + 5 → 15
x -= 3    // x = x - 3 → 12
x *= 2    // x = x * 2 → 24
x /= 4    // x = x / 4 → 6
x %= 4    // x = x % 4 → 2

Tăng/Giảm

var count = 0
count++           // count = 1
count--           // count = 0

// Prefix vs Postfix
var a = 5
println(a++)      // In 5, rồi tăng a thành 6
println(++a)      // Tăng a thành 7, rồi in 7

---

🔍 Math functions

Package kotlin.math

import kotlin.math.*

fun main() {
    // Làm tròn
    println(round(3.7))        // 4.0
    println(floor(3.7))        // 3.0 (làm tròn xuống)
    println(ceil(3.2))         // 4.0 (làm tròn lên)

    // Giá trị tuyệt đối
    println(abs(-5))           // 5

    // Min/Max
    println(max(10, 20))       // 20
    println(min(10, 20))       // 10

    // Lũy thừa và căn
    println(sqrt(16.0))        // 4.0
    println(2.0.pow(10))       // 1024.0

    // Hằng số
    println(PI)                // 3.141592653589793
    println(E)                 // 2.718281828459045
}

Kotlin stdlib

fun main() {
    // coerceIn - giới hạn trong khoảng
    val score = 150
    val validScore = score.coerceIn(0, 100)
    println(validScore)        // 100

    // coerceAtLeast / coerceAtMost
    val age = -5
    val validAge = age.coerceAtLeast(0)
    println(validAge)          // 0
}

---

🎲 Random numbers

import kotlin.random.Random

fun main() {
    // Số nguyên ngẫu nhiên
    val randomInt = Random.nextInt()           // Bất kỳ Int
    val inRange = Random.nextInt(1, 100)       // 1 đến 99

    // Số thực ngẫu nhiên
    val randomDouble = Random.nextDouble()     // 0.0 đến 1.0

    // Sử dụng IntRange
    val dice = (1..6).random()                 // 1 đến 6

    // Shuffle list
    val numbers = (1..10).shuffled()
    println(numbers)   // [7, 3, 1, 9, ...]
}

---

⚠️ Lưu ý quan trọng

1. Overflow (Tràn số)

val maxInt = Int.MAX_VALUE      // 2147483647
val overflow = maxInt + 1       // -2147483648 (không có exception!)

println(overflow)               // ⚠️ Kết quả sai!

Nguy hiểm

Kotlin không throw exception khi overflow. Sử dụng Long nếu cần số lớn hơn.

2. Division by zero

// Số nguyên: throw ArithmeticException
val intResult = 10 / 0          // ❌ ArithmeticException

// Số thực: trả về Infinity
val doubleResult = 10.0 / 0.0   // Infinity
val negResult = -10.0 / 0.0     // -Infinity
val nanResult = 0.0 / 0.0       // NaN (Not a Number)

3. Kiểm tra NaN và Infinity

val result = 0.0 / 0.0

println(result.isNaN())         // true
println(result.isInfinite())    // false
println(result.isFinite())      // false

---

🛠️ Thực hành

Bài tập 1: Tính diện tích và chu vi hình tròn

import kotlin.math.PI

fun main() {
    val radius = 5.0

    // TODO: Tính diện tích (πr²) và chu vi (2πr)
}

Lời giải:

import kotlin.math.PI

fun main() {
    val radius = 5.0

    val area = PI * radius * radius
    val circumference = 2 * PI * radius

    println("Bán kính: $radius")
    println("Diện tích: ${"%.2f".format(area)}")
    println("Chu vi: ${"%.2f".format(circumference)}")
}

Bài tập 2: Đổi tiền

fun main() {
    val totalCents = 1567  // 1567 cents = $15.67

    // TODO: Tách thành dollars và cents
    // TODO: In ra format "15 dollars and 67 cents"
}

Lời giải:

fun main() {
    val totalCents = 1567

    val dollars = totalCents / 100
    val cents = totalCents % 100

    println("$dollars dollars and $cents cents")
    // Output: 15 dollars and 67 cents
}

Bài tập 3: Game xúc xắc

import kotlin.random.Random

fun main() {
    // TODO: Giả lập tung 2 xúc xắc
    // TODO: In kết quả và tổng điểm
    // TODO: Nếu tổng = 7 hoặc 11, in "Bạn thắng!"
}

Lời giải:

import kotlin.random.Random

fun main() {
    val dice1 = (1..6).random()
    val dice2 = (1..6).random()
    val total = dice1 + dice2

    println("🎲 Xúc xắc 1: $dice1")
    println("🎲 Xúc xắc 2: $dice2")
    println("📊 Tổng: $total")

    if (total == 7 || total == 11) {
        println("🎉 Bạn thắng!")
    }
}

---

📱 Trong Android

// Tính toán kích thước UI
val density = resources.displayMetrics.density
val dpValue = 16
val pxValue = (dpValue * density).roundToInt()

// Tính phần trăm download
val downloaded = 750L
val total = 1000L
val percentage = (downloaded.toDouble() / total * 100).toInt()
progressBar.progress = percentage

// Format tiền tệ
val price = 15_000_000
val formatted = NumberFormat.getCurrencyInstance(Locale("vi", "VN"))
    .format(price)
// Output: 15.000.000 ₫

---

✅ Checklist - Tự kiểm tra

Sau bài học này, bạn có thể:

• Phân biệt Int, Long, Float, Double
• Biết khi nào dùng suffix L và f
• Hiểu vấn đề overflow và cách tránh
• Sử dụng kotlin.math cho các hàm toán học
• Tạo số ngẫu nhiên với Random và .random()
• Làm tròn số với round(), floor(), ceil()
• Giới hạn giá trị với coerceIn()

---

Tiếp theo: Kiểu dữ liệu Chuỗi