👨👩👦 Song thân Dale Carnegie
Như đã nói, tôi sinh trưởng trong một trại ruộng ở Missouri. Cũng như phần đông nông dân thời đó, song thân tôi làm lụng vất vả lắm. Má tôi dạy trong một trường làng, còn ba tôi làm trong một trại ruộng, mỗi tháng được 12 Mỹ kim.
Má tôi chẳng những may đồ cho cả nhà mà còn phải nấu lấy xà bông cho chúng tôi giặt đồ nữa.
Ít khi chúng tôi có tiền lắm — trừ mỗi năm một lần, lúc bán heo. Chúng tôi đem bơ, trứng lại tiệm tạp hóa đổi lấy bột, đường, cà phê. Cho đến năm 12 tuổi, mỗi năm tôi không có cắc rưỡi để tiêu riêng.
Tôi đi bộ non hai cây số để tới trường học, chỉ có mỗi một lớp. Mùa lạnh, tuyết đông dày trên mặt đất, mà hàn thử biểu nhiều khi chỉ 28 độ dưới số không. Thế mà cho tới khi tôi 14 tuổi, không bao giờ tôi được một đôi giày cao su. Trong mấy tháng đông dài dằng dặc, chân tôi luôn luôn giá lạnh.
Song thân tôi làm việc như mọi: 16 giờ một ngày. Vậy mà chúng tôi vẫn luôn luôn bị nợ nần quấy rầy và vận xui đeo đẳng.
Hồi nhỏ, xứ tôi đã phải thấy cảnh lụt: nước sông tràn ngập ruộng nương, tàn phá mọi vật. Cứ bảy năm thì lụt tới sáu.
Một năm nay không lụt, trùng mùa, chúng tôi mua bò về nuôi mập ú. Nhưng không lụt mà còn tệ hơn lụt vì năm ấy, giá bò ở chợ Chicago hạ tới nỗi con bò nuôi mập mà bán chỉ lời có 30 Mỹ kim. Vất vả cả năm vì 30 Mỹ kim!
Làm gì cũng lỗ. Tôi còn nhớ ba tôi mua la con về nuôi. Nuôi ba năm, mướn người chăn day, rồi chở tới Memphis ở Tennessee, chịu bán với giá thấp hơn giá mua ba năm trước nữa.
Sau 10 năm vất vả, ăn uống kham khổ, chúng tôi không có một xu dính túi, mà còn nợ đến nước phải cầm vườn, cố trại. Hết sức làm lụng mà vẫn không trả nổi tiền lời, nên nhà ngân hàng làm nhục, chửi rủa và hăm đuổi ba tôi đi.
Lúc ấy người 47 tuổi. Trên 30 năm đầu tắt mặt tối, người chỉ chuốc thêm nợ và nhục nhã. Chịu không nổi, người sinh âu sầu, mất ăn, sức lực kiệt dần.
Có một lần, bác sĩ dặn má tôi đừng bao giờ gọi người về ăn cơm khi người đang ở ngoài đồng một mình. Bác sĩ sợ rằng vì ưu tư, người có thể nhảy xuống sông tự tử.
Vậy mà, bạn ạ, song thân tôi đã thắng được ưu tư và nghịch cảnh. Nhờ đâu? Nhờ tín ngưỡng.
Má tôi là một tín đồ ngoan đạo. Mỗi tối, trước khi đi ngủ, bà đọc một đoạn Thánh kinh. Ba má tôi hát những bài thánh ca trong căn nhà nghèo nàn, hẻo lánh ấy, trong khi gió tuyết rít ngoài trời.
Mỗi tối, cả nhà tôi quỳ xuống cầu nguyện Thượng Đế ban cho tình thương và sự bảo hộ.
Nhờ lòng tín ngưỡng mà song thân tôi sống đến già, vui vẻ và yên lành.
💡 Bài học rút ra
Giàu có không đến từ số tiền trong túi, mà từ sức mạnh trong tâm hồn.
Cha mẹ Dale Carnegie làm việc 16 giờ/ngày, lụt 6/7 năm, nợ ngập đầu, bị ngân hàng chửi rủa. Ông bố 47 tuổi suýt nhảy sông tự tử vì không thấy lối thoát.
Nhưng họ đã vượt qua. Không phải nhờ đổi đời, không phải nhờ trúng số. Mà nhờ những bài thánh ca hát mỗi tối trong căn nhà xiêu vẹo giữa cơn bão tuyết.
Bài học từ gia đình Carnegie:
- 🏚️ Nghèo đến mức con không có giày — vậy mà Dale Carnegie lớn lên viết sách bán hàng triệu bản
- 💪 30 năm làm lụng chỉ để mắc nợ — vậy mà họ không gục ngã
- 🙏 Tín ngưỡng là sức mạnh — dù bạn tin gì, hãy tin vào một điều gì đó lớn hơn bản thân mình
Lần sau khi bạn nghĩ mình khổ, hãy nhớ: có một cậu bé 14 tuổi đi bộ 2 km trong tuyết -28 độ, không có giày, và cậu ấy lớn lên trở thành tác giả của cuốn sách bạn đang đọc.
📖 Nguồn: Quẳng gánh lo đi và vui sống - Dale Carnegie - Dịch giả: Nguyễn Hiến Lê - Chương 19