Skip to Content
Kotlin📘 Ngôn ngữ Kotlin🛡️ Null Safety

Null Safety trong Kotlin

🎯 Mục tiêu: Hiểu Null Safety - tính năng quan trọng nhất của Kotlin giúp loại bỏ NullPointerException ngay từ lúc compile.

💡 Vấn đề với Null

NullPointerException (NPE) là lỗi phổ biến nhất trong Java:

// Java - có thể crash
String name = null;
int length = name.length();  // ❌ NullPointerException!

Kotlin giải quyết vấn đề này ngay tại compile-time:

var name: String = null      // ❌ Lỗi compile! String không thể null
var name: String? = null     // ✅ OK! String? có thể null

📝 Nullable vs Non-Nullable Types

Non-Nullable (Mặc định)

Mọi biến trong Kotlin mặc định không thể null:

var name: String = "Kotlin"
// name = null  // ❌ Lỗi compile: Null can not be a value of a non-null type
 
var age: Int = 25
// age = null   // ❌ Lỗi compile

Nullable với ?

Thêm ? sau kiểu để cho phép null:

var name: String? = "Kotlin"
name = null  // ✅ OK
 
var age: Int? = 25
age = null   // ✅ OK

⚡ Safe Call Operator ?.

Thay vì kiểm tra null thủ công, dùng ?.:

val name: String? = "Kotlin"
 
// ❌ Cách cũ (verbose)
if (name != null) {
    println(name.length)
}
 
// ✅ Safe call
println(name?.length)  // 6
 
// Nếu null
val nullName: String? = null
println(nullName?.length)  // null (không crash!)

Chuỗi Safe Calls

data class Address(val city: String?)
data class User(val address: Address?)
 
val user: User? = User(Address("Hanoi"))
 
// Chuỗi safe call - null nếu bất kỳ phần nào null
val city = user?.address?.city?.uppercase()
println(city)  // HANOI

🎯 Elvis Operator ?:

Cung cấp giá trị mặc định khi null:

val name: String? = null
 
// Elvis operator
val displayName = name ?: "Guest"
println(displayName)  // Guest
 
// Kết hợp với safe call
val length = name?.length ?: 0
println(length)  // 0

Throw exception với Elvis

fun getUser(id: Int): User {
    val user = findUserById(id)
    return user ?: throw IllegalArgumentException("User not found")
}
 
// Hoặc return sớm
fun processName(name: String?) {
    val validName = name ?: return  // Return nếu null
    println(validName.uppercase())
}

⚠️ Not-Null Assertion !!

!! ép Kotlin coi giá trị như non-null. Nếu null → crash:

val name: String? = "Kotlin"
val length = name!!.length  // ✅ OK, length = 6
 
val nullName: String? = null
val length2 = nullName!!.length  // ❌ KotlinNullPointerException!

[!CAUTION] Tránh dùng !! trừ khi bạn 100% chắc chắn! Đây là cách duy nhất gây NPE trong Kotlin.

🔍 Safe Cast với as?

Cast an toàn, trả về null nếu không thành công:

val obj: Any = "Hello"
 
// Safe cast
val str: String? = obj as? String   // "Hello"
val num: Int? = obj as? Int         // null (không crash)
 
// So sánh với unsafe cast
// val num2: Int = obj as Int       // ❌ ClassCastException!

🧪 Let function với Nullable

let rất hữu ích để xử lý nullable:

val email: String? = "[email protected]"
 
// Chỉ thực hiện khi không null
email?.let {
    println("Sending email to: $it")
    sendEmail(it)
}
 
// Với multiple operations
email?.let { validEmail ->
    val domain = validEmail.substringAfter("@")
    val username = validEmail.substringBefore("@")
    println("User: $username, Domain: $domain")
}

🔧 Smart Cast

Kotlin tự động cast sau khi kiểm tra null:

val name: String? = "Kotlin"
 
if (name != null) {
    // Smart cast: name đã là String (non-null) trong block này
    println(name.length)  // Không cần name?.length
}
 
// Với when
when (name) {
    null -> println("Name is null")
    else -> println("Length: ${name.length}")  // Smart cast
}

📋 Nullable Collections

// List có thể null
val list1: List<String>? = null
 
// List chứa phần tử nullable
val list2: List<String?> = listOf("A", null, "B")
 
// Cả hai
val list3: List<String?>? = null

Filter out nulls

val mixedList: List<String?> = listOf("A", null, "B", null, "C")
 
val nonNullList: List<String> = mixedList.filterNotNull()
println(nonNullList)  // [A, B, C]
 
// mapNotNull - map và lọc null cùng lúc
val numbers = listOf("1", "2", "abc", "3")
val parsed: List<Int> = numbers.mapNotNull { it.toIntOrNull() }
println(parsed)  // [1, 2, 3]

🛠️ Thực hành

Bài tập 1: Xử lý user có thể null

data class User(val name: String, val email: String?)
 
fun main() {
    val user: User? = User("Bumbii", null)
    
    // TODO: In ra greeting an toàn
    // TODO: In ra email hoặc "No email"
}

Lời giải:

data class User(val name: String, val email: String?)
 
fun main() {
    val user: User? = User("Bumbii", null)
    
    // Greeting
    val greeting = user?.let { "Hello, ${it.name}!" } ?: "Hello, Guest!"
    println(greeting)  // Hello, Bumbii!
    
    // Email
    val email = user?.email ?: "No email"
    println("Email: $email")  // Email: No email
}

Bài tập 2: Parse config an toàn

fun main() {
    val config: Map<String, String?> = mapOf(
        "host" to "localhost",
        "port" to "8080",
        "timeout" to null
    )
    
    // TODO: Lấy port dạng Int, mặc định 80
    // TODO: Lấy timeout dạng Int, mặc định 30
}

Lời giải:

fun main() {
    val config: Map<String, String?> = mapOf(
        "host" to "localhost",
        "port" to "8080",
        "timeout" to null
    )
    
    val port = config["port"]?.toIntOrNull() ?: 80
    val timeout = config["timeout"]?.toIntOrNull() ?: 30
    
    println("Port: $port")      // 8080
    println("Timeout: $timeout") // 30
}

Bài tập 3: Chain of nullable operations

data class Address(val city: String?, val zipCode: String?)
data class Company(val name: String, val address: Address?)
data class Employee(val name: String, val company: Company?)
 
fun main() {
    val employee: Employee? = Employee(
        "Bumbii",
        Company("TechCorp", Address("Hanoi", null))
    )
    
    // TODO: Lấy city uppercase hoặc "UNKNOWN"
    // TODO: Lấy zipCode hoặc "N/A"
}

Lời giải:

fun main() {
    val employee: Employee? = Employee(
        "Bumbii",
        Company("TechCorp", Address("Hanoi", null))
    )
    
    val city = employee?.company?.address?.city?.uppercase() ?: "UNKNOWN"
    val zipCode = employee?.company?.address?.zipCode ?: "N/A"
    
    println("City: $city")      // HANOI
    println("Zip: $zipCode")    // N/A
}

📱 Trong Android

// Intent extras - có thể null
val userId = intent.getStringExtra("USER_ID")
userId?.let { loadUser(it) }
 
// findViewById trả về nullable
val button = findViewById<Button>(R.id.myButton)
button?.setOnClickListener { /* ... */ }
 
// Với ViewBinding (non-null, an toàn hơn)
binding.myButton.setOnClickListener { /* ... */ }
 
// Nullable trong ViewModel
class UserViewModel : ViewModel() {
    private val _user = MutableLiveData<User?>()
    val user: LiveData<User?> = _user
}
 
// Observe trong Fragment
viewModel.user.observe(viewLifecycleOwner) { user ->
    user?.let { displayUser(it) } ?: showEmptyState()
}

🧠 Best Practices

✅ Nên làm

// Dùng safe call và Elvis
val length = name?.length ?: 0
 
// Dùng let cho nullable objects
user?.let { processUser(it) }
 
// Dùng require/check cho validation
fun process(data: String?) {
    requireNotNull(data) { "Data cannot be null" }
    // data là non-null từ đây
}

❌ Không nên làm

// Tránh !! khi có thể
val length = name!!.length  // ❌ Có thể crash
 
// Tránh kiểm tra null verbose
if (user != null) {
    if (user.address != null) {
        if (user.address.city != null) {
            // ...
        }
    }
}
// ✅ Thay bằng: user?.address?.city?.let { ... }

✅ Checklist - Tự kiểm tra

Sau bài học này, bạn có thể:

  • Phân biệt String (non-null) và String? (nullable)
  • Sử dụng safe call ?. thay vì kiểm tra null thủ công
  • Sử dụng Elvis ?: để cung cấp giá trị mặc định
  • Hiểu tại sao nên tránh !!
  • Sử dụng let để xử lý nullable
  • Sử dụng smart cast sau khi kiểm tra null
  • Filter nulls với filterNotNull() và mapNotNull()

Tiếp theo: Type Conversion

Last updated on
✅ Boolean và Toán tử Logic🔄 Chuyển đổi Kiểu dữ liệu